DİN FELSEFESİNE GİRİŞ

DİN FELSEFESİNE GİRİŞ,
( Hazırlayan ve Çeviren), Bayram Dalkılıç. Kendözü Yayınları, Konya, 2004. 128 sayfa.

"Din Felsefesine Giriş" başlığını taşıyan bu çalışmada ikisi, Osmanlıca'dan sadeleştiri, biri Arapça'dan, dördü İngilizce'den çeviri olmak üzere toplam yedi yazı yer almaktadır.
"Din Felsefesine Giriş" başlığının seçilmesinin sebebi ise, hem yazılardan birinin, bu başlığı taşıyor olması hem de bu yazı ve diğerlerinin, gerek ayrı ayrı, gerekse hepsinin, birbirlerini farklı nokta ve durumlarda da olsa tamamlayarak birlikte, bir Din Felsefesine Giriş'e mütevâzı katkı yapabileceklerinin düşünülmüş olmasıdır.

İlk yazı, Mehmed Safvet'in, "Avrupa Felsefesi Tarihine Genel Bir Bakış" başlığıyla yer verilen yazısıdır (s. 13-24). Bu yazıya, "Din Felsefesine Giriş" olarak düşünülen bu çalışmada, diğer yazılardan önce, yer verilmesinin gerekçesi, onun, genel olarak, Batı Felsefe Tarihi'ni özetler mahiyette olmasıdır.

İkinci yazı, Fuâd Kâmil tarafından kaleme alınan, "Din Felsefesine Giriş" adlı yazıdır (s. 25-38). Burada yazar tarafından ortaya konulan temel tez şudur: Din, felsefeden daha eskidir. Bu durum, hakkında hiç kimsenin şüphe etmediği, tartışmadığı bir gerçektir. Çünkü, eski medeniyet araştırmaları ve eski halk araştırmaları, bunu ortaya koymaktadır. Ancak din felsefesinin, felsefeden daha önce ve daha eski olduğunu söylersek, işte bu, çoğunluğun üzerinde ittifak etmediği bir konudur.

Üçüncü yazı, Mehmed Şevketî'nin, "Din Felsefesi" başlıklı yazısıdır (s. 39-60). Şevketî, bu yazısında, dinin mahiyeti ve inkişâfını konu edinmiştir. O, dinin daha ziyade bir duygu olmasının ötesinde, insanın ilâhî varlıkla bir münasebeti olduğu tezini öne çıkarmaktadır.

Dördüncü yazı, Erdmann Sturm'un, "Paul Tillich'in 1920'deki Ansiklopedisinde İlâhiyât ve Din Bilim" adlı yazısıdır (s. 61-70). Sturm, bu yazısında, Friedrich Schleiermacher, Ludwig Lemme, Georg Wobbermin, Ernst Troeltsch gibi Alman düşünürlerinin, Paul Tillich üzerindeki etkileri ve Tillich'in, bu düşünürlerin görüşlerinden hareketle geliştirdiği fikirleri irdelemektedir.

Beşinci yazı, yine Erdmann Sturm'un, "Paul Tillich'in Din Felsefesi (1920)" adlı makalesidir (s. 71-86). Sturm bu yazısını, dört kısımda, "Düşünce Bilimleri ve onların üç adımı", "Dinin Özü Kavramı", "Din Tarihi ve Normatif Din Kavramı", "Din ve kültür- antitez ve sentez" başlıkları altında, Paul Tillich'in, 1920'de verdiği "Din Felsefesi" derslerinden hareketle o tarihte, onun din felsefesi hakkındaki görüşlerini ortaya koymaktadır.

Altıncı yazı, Paul Tillich'in, "Din Felsefesinin İki Türü" adlı incelemesidir (s. 87-112). O, bu metinde, Tarihî Dünya Problemi, Augustıne'ci Çözüm, Tomistik Çözümsüzlük, Modern Din Felsefesinde İki Yöntemin Zıtlıkları Ve Karışımı, Mutlağın Ontolojik Farkında Oluş, Mutlağın Kozmolojik Hatırlanması, Ontolojik Kesinlik Ve İnancın Riski, başlıkları altında, Tanrı'nın varlığı konusunda din felsefesinde öne sürülen Ontolojik ve Kozmolojik deliller çerçevesindeki analiz ve eleştirilerini sunmaktadır.

Yedinci ve son yazı, Eugene Thomas Long'un, "Çağdaş Din Felsefesi: Problemler Ve Yaklaşımlar" adlı yazısı (s. 113-128) olup, "Uluslararası Din Felsefesi Dergisi" (International Journal for the Philosophy of Religion)'nin, ellinci (50) cildinin yayın yıldönümünde yayımlanan, farklı bakış açılarına sahip din felsefesi araştırmacılarının, Din Felsefesine pek çok açıdan, farklı yaklaşımlarda bulunan makalelerini tanıtan ve değerlendiren bir yazıdır.
Bayram Dalkılıç (Kitabın Önsöz'ünden)